و امّا سبب پيدا شدن ورم در كبد چندين جهت دارد : 1 - سوء مزاج گرم همراه حالت تب خسته و ناتوان‌كننده . 2 - سوء مزاج گرم بدون تب . 3 - سوء مزاج سرد كبد كه مانع هضم غذا و بيرون راندن آن مىشود . 4 - معده ناتوان است و اثر بر كبد گذاشته است . 5 - راه‌بندان در كبد رخ داده ، خلط بدجنس در آن جمع شده و بر خلاف روند طبيعى در ساير اجزاء كبد خزيده است ؛ كه ممكن است مادهء صفرائى راه‌بندان چنانى را ببار آورده باشد . 6 - ممكن است از راه‌بندانى باشد كه در نزديكى كيسهء زهره واقع شده است . كه در اين حالت خون به جوش مىآيد ، و به حالت خارج از روند طبيعى - كه در اين حالت با ماده مرارى زياد همراه است - در اجزاء كبد منتشر مىشود . روىهم‌رفته وجود زهرهء در حد زياد ممكن است سبب ورم در كبد گرم‌مزاج شود . 7 - ممكن است ورم كبد اشتراكى باشد و معده در آن دخالت كرده باشد . اگر هضم خوراك در معده سر به تباهى كشد و غذاى غليظ گرمىبخش - چنان كه لازم است - هضم نشود ، از مادهء غذائى كه معده به كبد مىفرستد ، كبد دچار ورم گردد . 8 - اگر نيروى جاذبهء غذا در كبد سريع‌تر از حالت طبيعى كار كند و بيشتر از آنكه لازم معده است به سوى معده بكشد و در نتيجه سريع‌تر از هنگام و بيشتر از اندازه را به درون كبد راه دهد تا اندازه‌اى چيزى كه بايستى دفع شود با مادهء مفيد و مورد نياز كبد قاطى شود و با غذاى مناسب همراه گردد ، اين زائد بر احتياج و به اصطلاح ما زاد سبب مىشود كه ورم در كبد رخ دهد . 9 - كبد ضربت خورده يا دردهايى به اطراف كبد و به كبد رسيده و از اثر آنها كبد ورم كرده است . هر ورمى كه در كبد ايجاد شود حالت بحرانى ويژه به خود دارد . اگر ورم در طرف كوژى كبد باشد علامت بحرانى آن : عرق كردن ، ادرار زياد و يا خون‌دماغ است . اگر ورم در طرف كوژى كبد باشد علامت بحرانى آن : عرق يا قى كردن و يا اسهال شدن است . ورم كبد اگر در طرف كوژى كبد باشد بدتر از ورمى است كه در طرف گودى كبد سر بر آرد . هر ورمى ورم گرم يا سرد - كه در كبد حاصل مىشود - بندآورندهء مجراست و فقط خون آبكى بسيار رقيق از كبد به بدن مىرسد . وانگهى اگر ورم در كبد باشد ، كبد از جدا كردن آب از خون ناتوان مىشود . اضافه بر اين مادهء آبى زياد در وريد باب حبس مىشود و در نتيجه بيمارى استسقاى گوشتى و استسقاى خيگى روى مىآورد . اگر ورم گرم كه در كبد پيدا مىشود به طحال منتقل شود ، علامت شفاست . اما اگر ورم در طحال باشد و به كبد منتقل شود ، نشانهء بدحالى است . نشانيهاى ورم اشتراكى در كبد كسى كه در كبد ورم دارد احساس مىكند كه زير سردنده‌هاى رو به شكم سنگين است و اين